عاشورا وفرهنگ ایثار وشهادت/ امام حسین (ع) احیاگر فرهنگ شهادت

عاشورا وفرهنگ ایثار وشهادت-امام حسین (ع) احیاگر فرهنگ ایثاروشهادت
یکی از بزرگ ترین و مهم ترین شاخصه های قیام و نهضت حسینی ، احیای « فرهنگ شهادت »   است . در فرهنگ حسینی شهادت « اَحلی مِنَ العسل » «شیرین تر از عسل » است و نه تنها شهادت مرگ و پایان زندگی نیست ، بلکه حیات تازه ای که در نظر آنان شیرین و گوارا است ، زیرا به وسیله نعمت شهادت آن هم در رکاب امام و مقتدای خود در جوار رحمت بی انتهای الهی متنعم به نعم مادی و معنوی می شوند .

خون امام حسین (ع) تا قیامت در رگ های امت اسلامی خواهد جوشید و الگو و سرمشق همه ی     حق طلبان در همه عصر ها و نسل ها در مبارزه با ظلم و ستم و ایستادگی در مقابل طاغوت خواهد بود . امام حسین (ع) با قیام خود به همه جهانیان درس مقاومت و ایثار ، شهادت و از خودگذشتگی ، آزادی و مردانگی ، عزت و سربلندی ، شجاعت و شهامت ، سازش ناپذیری با باطل ، ایستادگی در برابر مشکلات و تحمل سختیها و در یک کلام بندگی و عبودیت خداوند داده است .

استاد شهید مرتضی مطهری نهضت حسینی را عامل شخصیّت یافتن جامعه ی اسلامی دانسته و می نویسد :
« امام حسین (ع) با حرکت قهرمانانه خود روح مردم مسلمان را زنده کرد ، احساسات بردگی و اسارتی را که از اواخر زمان عثمان بر تمام دوره معاویه بر روح جامعه اسلامی حکم فرما بود تضعیف کرد و ترس را ریخت ، احساس عبودیت را زایل کرد و به عبارت دیگر به اجتماع اسلامی شخصیت داد .

 او بر روی نقطه ای در اجتماع انگشت گذاشت که بعداً اجتماع در خویش احساس شخصیت کرد . مسأله احساس شخصیت مسأله بسیار مهمی است . از این سرمایه بالاتر برای اجتماع وجود ندارد که در خویش احساس شخصیت بکند ، احساس منش بکند ، برای خودش ایده آل داشته باشد و نسبت به اجتماع دیگر حس استغنا و بی نیازی داشته باشد ، یک اجتماع برای خودش فلسفه مستقلی در زندگی دارد و به آن فلسفه مستقل زندگی خودش افتخار و مباهات بکند ، و اساساً حفظ حماسه در اجتماع یعنی همین که اجتماع از خودش فلسفه ای در زندگی داشته باشد و به آن فلسفه ایمان و اعتقاد داشته باشد و او را برتر و بهتر و بالاتر بداند و به آن ببالد .

 وای به حال اجتماعی که این حس را از دست بدهد ، این یک معرض اجتماعی است و این غیر از آن « خودی » اخلاقی است که بد است و نفس پرستی و شهوت پرستی است . »

نهضت عاشورا از زمان وقوعش تاکنون و تا دنیا برپا است ، منشأ حوادث و تحولات بسیاری در جوامع بشری و وجود انسان ها شده و خواهد شد . کم نیست فرزانگی که در طول تاریخ ، از این مکتب الهام گرفته و تاریخ را دگرگون ساخته اند و برای بشریت ، سعادت را به ارمغان آورده اند .

اهتمام امامان معصوم علیهم السلام و عنایت عالمان شیعه به زنده نگه داشتن این واقعه این است که نهضت عاشورا برای بشریت الگو شود ، زیرا این انقلاب از جهات معنوی ، آن قدر پربار است که می تواند در طول تاریخ ، چراغی فروزان برای بشریت و راهنمایی روشنگر برای کسانی باشد که ارزیابی عمیقی از آن و قهرمان بزرگش داشته باشند .
قیام امام حسین (ع) الهام بخش همه حق طلبان و عدالت جویان در سراسر دنیا خواهد بود و آنان با اقتدا به مولایشان حضرت حسین بن علی (ع) در مقابل ظلم و ستم خواهند ایستاد . پیامبر اکرم (ص) در این باره می فرمایند :
« ان لقتل الحسین (ع) حراره فی قلوب المومنین لن تبرد ابدأ » « بدرستی که شهادت اما حسین (ع) در دل های افراد مؤمن حرارتی ایجاد می کند که هرگز سرد و خاموش نخواهد شد . »

نهضت عاشورا و قیام امام حسین (ع) از آغاز تا انجام ، مجموعه ای از الگو های ارزشمند در فضایل اخلاقی ، عبادی ، عقیدتی ، اجتماعی ، سیاسی و …. است که می تواند طالب هر نوع فضیلتی را سیراب و خواهان هر اسوه و الگویی را کامیاب نماید ، چرا که مجموعه عاشورا از تمامی اقشار مختلف جامعه و از همه مراحل سنی ، از کودک و خردسال و نوجوان گرفته تا جوان و میانسال ، از عمر متوسط گرفته تا پیر و کهن سال ، از نو عروس و تازه داماد گرفته تا پدر و مادر داغ دیده ، از سفید و سیاه گرفته تا آزاد و برده ، از فرزند و بستگان گرفته تا نیروی از دشمن گریخته و به دوست پیوسته ، همه و همه در این مجموعه با ارزش تعبیه شده است ،

 مجموعه ای که امام حسین (ع) درباره آنها فرموده :
« فانی لا اعلم اصحاباً اوفی و لا خیر من اصحابی و لا اهل بیت ابر و لا اوصل من اهل بیتی فجزاکم الله خیر الجزاء »« من یارانی با وفاتر و بهتر از اصحاب خود سراغ ندارم و هیچ اهل بیتی نیکوتر و پایبندتر به صله رحم از اهل بیت خود نمی شناسم . خداوند به همه شما جزای خیر عنایت کند . »
و نیز خطاب به خواهر فداکارش حضرت زینب (س) برای آن که او هم به وفاداریشان اطمینان پیدا کند فرمود :
« و الله لقد بلوتهم فما وجدت الاشوس الاقعس یستانسون باالمنیه دونی استیناس الطفل الی محالب     امه » « به خدا سوگند ! آن ها را آزمودم و نیافتمشان مگر دلاور غرنده و با صلاوت و استوار . آنان به کشته شدن در رکاب من آن چنان مشتاق هستند که طفل شیرخوار به پستان مادرش مشتاق است . »

امام حسین (ع) سید و سالار شهیدان
لقب « سید الشهدا » به معنای سالار شهیدان ، قبل از امام حسین (ع) متعلق به حمزه عموی پیامبر (ص)   بود . عموی گرامی پیامبر اسلام که از حامیان و یاران آن حضرت محسوب می شد در جنگ اُحد در سال سوم هجرت پس از فداکاری ها و رشادت های فراوان به درجه رفیع شهادت رسید و لقب « سید الشهدا » در صدر اسلام به آن جناب تعلق پیدا کرد .

 بعد از حادثه عاشورا و شهادت امام حسین (ع) که همه شهادت ها را تحتح الشّعاع قرار داد لقب « سید الشهدا » به آن حضرت انتقال پیدا کرد و البته به جناب حمزه هم سیّد الشّهدا گفته و می گوییم ، ولی سیّد الشّهدای مطلق امام حسین (ع) است . یعنی جناب  حمزه سیّد الشّهدای زمان خودش است و امام حسین (ع) سیّد الشّهدای همه زمان ها است آن چنان که حضرت مریم « سیّده النّساء » زمان خودش است و حضرت زهرا (س) « سیّده اانّساء » همه ی زمان ها   است .

 باید توجه داشته باشیم که این عنوان را حضرت نوح (ع) و رسول خدا (ص) و علی (ع) از قبل برای امام حسین (ع) مطرح کرده بودند و بعد از آن هم عظمت شهادت امام حسین (ع) در جهان اسلام چنان گسترش یافت که امام زین العابدین (ع) ، حضرت زینب کبری (س) ، امام باقر (ع) لقب « سیّد الشّهدا » را برای حضرت مطرح کردند . اینک به روایاتی در این زمینه می پردازیم .

امام صادق (ع) می فرمایند :
«زو روا الحسین (ع) ولا تجفوه ، فانه شباب اهل الجنه من الخلق و سیّد الشّهداء » «امام حسین (ع) را زیارت کنید و از آن دوری نکنید ، همانا از میان مردمان ، او سید و سرور جوانان بهشتی و سالار شهیدان است . »
در حدیثی از میثم تمار : « یا جبله ، اعلمی ان الحسی بن علی (ع) سیّد الشّهدا یوم القیامه و لاصحابه علی سائر الشّهدا درجه » در حدیث میثم تمار آمده است که : « ای جبله ، بدان که امام حسین (ع) سید و سالار شهیدان در روز قیامت است و اصحاب آن حضرت نسبت به سایر شهیدان درجه و رتبه ای ممتاز دارند . »

اطلاع امام حسین (ع) از شهادت خود و یارانش
روایت و احادیث فراوانی موجود است که حاکی از اطلاع امام حسین (ع) از شهادت خود و یارانش است . آن حضرت با آگاهی و اطلاع از شهادت خود سفر خود را به سمت کربلا آغاز کرد . اینک به برخی از آن ها اشاره می شود :
ابا صالح تمار می گوید : هنوز خبری از حکومت یزید و تحولات سیاسی کوفه مطرح نبود . دوران ، دوران زندگی پیامبر اکرم (ص) بود . خودم از امام حسین (ع) شنیدم که از آینده خود و امت اسلامی خبر داد و فرمود :
« و الله لیجتمعنّ علی قتلی طغاه بنی امیّه و یقدمهم عمر بن سعد » « به خدا قسم ، سرکشان بنی امیه بر کشتن من اجتماع می کنند و پیشتازشان عمربن سعد است . »

همچنین روایت شده است که امام حسین (ع) در کنار مرقد مطهّر پیامبر (ص) به خواب رفتند و رسول خدا (ص) را در عالم رویا مشاهده نمودند که می فرمایند :
« حبیبی یا حسین کانی اراک عن قریب مرملاً بدمائک مذبوحاً بارض کرب و بلاء » « حسین جان ، گویا به زودی تو را آغشته به خون و ذبح شده در سرزمین کربلا می بینم . »

همچنین آن حضرت در هنگام خروج از مدینه به خواص و طایفه بنی هاشم نوشت :
«من لحق بی منکم استشهد و من تخلف لم یبلغ الفتح» « من راهی بر برگزیده ام که هر کس در این مسیر به من بپیوندد به شهادت می رسد و آن کس به من ملحق نشود پیروزی را در آغوش نخواهد گرفت . »

شهادت طلبی در نهضت حسینی
یکی از نکات برجسته و مهم در نهضت حسینی ، شهادت طلبی امام حسین (ع) و یاران با وفای آن حضرت است . آن حضرت و یاران با وفایش با علم به شهادت در حادثه کربلا ، به قربانگاه رفتند تا در سایه شهادتشان اسلام زنده بماند و حق حیات یابد . کسی می تواند به این جایگاه برسد که رشته های علایق جسمانی و حیات مادی را گسسته باشد و عشق به حیات برتر ، او را مشتاق شهادت سازد .

گذشتن از این موانع و رسیدن به آن وارستگی و رهایی از تعلقات ، ایمانی بالا می طلبد که هر کسی دارای چنین ایمانی نیست . همین ایمان والای آنان بود که باعث شد امام و اصحاب شهیدش عاشقانه و آگاهانه به استقبال شمشیر ها و نیزه ها بروند تا با مرگ خونین خویش ، طراوت و سرسبزی اسلام را تأمین و   تضمین کنند و این سنت همچنان در تاریخ باقی بماند و « شهادت » درس بزرگ و ماندگار عاشورا    برای همه نسل ها و عصر ها گشت .

به فرموده امام خمینی (ره) : « خط سرخ شهادت ، خط آل محمد و علی است و این افتخار از خاندان نبوت و ولایت به ذریّه طیبه آن بزرگواران و به پیروان خط آنان به ارث رسیده است . » مرور سخنان آن حضرت در طول مسیر کربلا این حقیقت را آشکار می سازد که آن حضرت و یاران با وفایش همیشه عاشق شهادت بودند و در رسیدن به آن بی تابی و در روز عاشورا برای رفتن به میدان شهادت مسابقه می گذاشتند .

شهادت طلبی امام حسین (ع)
امام حسین (ع) پیرامون عشق و علاقه به شهادت چنین می گویند :
«الهی و سیدی وددت ان اقتل و احیی سبعین الف مره فی طاعتک و محبتک سیما اذا کان فی قتلی نصره دینک و احیاء امرک و حفظ ناموس شرعک ، ثم انی قد سئمت الحیاه بعد الاحبه و قتل هولاء الفتیه من آل محمد (ص)» «ای خدای من ، ای بزرگ من ، دوست دارم که هفتاد هزار بار در راه اطاعت و محبت تو کشته شوم و زنده گردم ، به خصوص آنگاه که کشته شدن من عامل پیروزی دین تو و زنده شدن فرمان تو و محفوظ ماندن شریعت تو باشد . چه آنکه من هم اکنون پس از شهادت یاران و این همه از جوانمردان خاندان محمد (ص) از زندگی سیر گشته ام . »

آن حضرت در جای دیگر پیرامون کشته شدن در راه خدا چنین می گوید : « الا ترون ان الحق لا یعمل به و البطال لا یتناهی عنه لیرغب المومن فی لقاء الله محقاً ، فانی لا اری الموت الا شهادهً {سعاده} و الحیاه مع الظالمین الا برماً »
«آیا به حق عمل و از باطل فروگذار نمی شود ؟ در این شرایط سزاوار است مؤمن لقای خداوند را بر چنین زندگی ننگین اختیار کند . به درستی که من مرگ را شهادت و زنگی با جنایت کاران را ننگ می دانم . »

« خط الموت علی ولد آدم مخطّ القاده علی جید الفتاه و ما أولهنی إلی اسلافی اشتیاق یعقوب إلی یوسف … » « مرگ برای فرزندان آدم به زیبایی گردن بندی بر گردن دختران جوان است و من مانند اشتیاق حضرت یعقوب به حضرت یوسف ، مشتاق دیدار پیشینیان خود هستم . »

پس از آن که حر بن یزید ریاحی جلوی راه امام حسین (ع) را به طرف کوفه گرفت ، بین آن دو کلماتی ردّ و بدل شد تال آن جا که حرّ به حضرت عرض کرد :
اگر جنگ کنی کشته خواهی شد . امام حسین (ع) فرمودند :
« افبا الموت تخوفنی ؟ وهل یعدو بکم الخطب أن تقتلونی ؟ »
« آیا مرا از مرگ می ترسانی ؟ آیا شما آن قدر عظمت دارید که بتوانید مرا بکشید ؟ »

شهادت طلبی اصحاب امام حسین (ع)
اصحاب و یاران با وفای امام حسین (ع) نیز با اقتدا به مولا و سرورشان به استقبال شهادت می رفتد و هیچ گاه از مرگ نمی هراسیدند و آن را حیات دوباره و زندگی در جوار رحمت حق می دانستند .

امام حسین (ع) در شب عاشورا پس از تمجید و تجلیل از اصحاب خود به آنان اجازه داد تا از تاریکی شب استفاده کرده و از تاریکی شب استفاده کرده و از کربلا خارج شوند . ولی اصحاب آن حضرت بر پایبندی وفاداری خود به امام حسین (ع) تأکید کردند .  امام سپس خطاب به اصحاب خود فرمود : من فردا کشته خواهم شد و هیچ کس از شما نیز باقی نخواهد ماند .آن ها در پاسخ گفتند : سپاس خدای را که ما را گرامی داشت به جهت این که تو را یاری کردیم و عظمت بخشید با کشته شدن در رکاب تو سپس امام نیز برای آنان دعا کرد .

در این زمان حضرت قاسم فرزند امام حسن (ع) خطاب به امام حسین (ع) فرمود : آیا من هم شهید      می شوم ؟ امام با مهربانی فرمود :فرزندم مرگ در نزد تو چگونه است ؟ عرض کرد : « احلی من العسل » شیرین تر از عسل .امام فرمود :عمویت به فدایت باد . به خدا سوگند تو نیز کشته خواهی شد آن هم بعد از سختی و ناراحتی فراوان و فرزندم عبد الله ( علی اصغر ) نیز کشته می شود .

همچنین روایت شده که بریر بن خضیر همدانی و عبدالرحمن بن عبد ربه انصاری پشت خیمه منتظر بودند که بعد از امام حسین (ع)اقدام به نظافت خیمه نمایند . در این هنگام بریر شروع به مزاح کردن با عبدالرحمن نمود . عبدالرحمن گفت : « ای بریر آیا می خندی ؟ اکنون موقع خنده و جای گفتن سخنان خنده آمیز است ؟ »

بریر گفت : « طایفه ی من می دانند که من بیهوده گویی را در جوانی و پیری دوست نداشتم ، ولیکن از جهت خوشحالی که از وصال به شهادت دارم این عمل را انجام می دهم . به خدا قسم  چیزی نمانده است تا این که با شمشیر خود با این جمعیّت رو به رو شویم و ساعتی با آن ها بجنگیم و سپس دست بر گردن حوریان بهشتی اندازیم . » در روز عاشورا شمر به زهیر  بن قین گفت :
«چیزی باقی نمانده که تو و حسین کشته شوید .»
زهیر در جواب گفت :
« مرا از مرگ می ترسانی ، پس به خدا قسم که مردن با امام حسین (ع) برای من دوست داشتنی تر از ماندن با شماست . » (  )
این موارد و موارد دیگر حاکی از عشق و علاقه ی اصحاب امام حسین (ع) به شهادت و کشته شدن در راه خداست که با روی باز به استقبال شهادت رفته و آن را افتخاری برای خود می دانستند .

 

منبع : کمیته جستجوی مفقودین

یک دیدگاه برای “عاشورا وفرهنگ ایثار وشهادت/ امام حسین (ع) احیاگر فرهنگ شهادت”

یاد یاران آبان ۱۸ام, ۱۳۹۶ در ۸:۰۷ ب.ظ

عاشورا روزی بود که امام حسین (ع) برای احیای دین جدش رسول خدا قیام کرد و اربعین روزی است که ما باید جواب این فداکاری امام حسین(ع) را بدهیم

پاسخ دهید

دیدگاه شما

تویتر خوشمزه فیس بوک دیگ StumbleUpon بوز تکنوراتی

بهینه سازی پوسته : پک سنتر
آماده شده توسط : ماندگار وب